Koelkasttemperatuur en indeling: waar bewaar je wat?

De juiste temperatuur is de belangrijkste instelling van je koelkast. Het Voedingscentrum adviseert 4 °C: bij die temperatuur groeien bacteriën en schimmels nauwelijks, terwijl je eten niet bevriest. Uit onderzoek waar het Voedingscentrum naar verwijst blijkt dat het in ongeveer een kwart van de Nederlandse koelkasten 7 °C of warmer is. Dat merk je niet aan de buitenkant, wel aan hoe snel eten bederft. Voor de vriezer is het advies −18 °C of kouder.

Zo controleer je de temperatuur

De stand van de knop of het getal op het display zegt niet altijd hoe koud het echt is. Meet daarom zelf:

1. Zet een glas water met een losse koelkastthermometer op de middelste of onderste plank, in het midden.
2. Laat het een halve dag of een nacht staan, zonder de deur vaak te openen.
3. Lees de thermometer meteen af als je de deur opent.
4. Is het warmer dan 4 °C, zet de koelkast iets kouder en meet een dag later opnieuw.

Het glas water geeft de temperatuur van het eten weer; een thermometer in de lucht schommelt bij elke deuropening.

Draaiknop met cijfers

Bij een koelkast met een draaiknop betekent een hoger cijfer meestal kouder (het cijfer is de koelstand, niet de temperatuur). Controleer dat in de handleiding, en gebruik altijd een thermometer om de juiste stand te vinden. Zomer en winter kunnen een andere stand vragen als de keuken warmer of kouder wordt.

Waar bewaar je wat?

Warme lucht stijgt, dus in de meeste koelkasten is het bovenin iets warmer dan onderin, en in de deur het warmst. Houd de verdeling hieronder aan als vuistregel; sommige koelkasten met ventilator (No Frost of multi-airflow) hebben een gelijkmatigere temperatuur.

Plek	Temperatuur	Geschikt voor
Deurvakken	Warmst	Drinken, sauzen, jam, boter, eieren (in doosje)
Bovenste plank	Relatief warm	Kaas, restjes, kant-en-klaar, dingen die je snel opmaakt
Middelste plank	Koel	Zuivel zoals yoghurt, vla en melk
Onderste plank (boven de laden)	Koudst	Rauw vlees en vis, goed afgedekt
Groentelade	Iets vochtiger	Groente en fruit dat in de koelkast hoort
0-gradenzone (als je die hebt)	Rond 0 °C	Vlees, vis, sla, kruiden; blijft langer vers

Rauw vlees en vis leg je onderin, zodat er geen vocht op ander eten kan druppen. Veel koelkasten hebben tegenwoordig een aparte versla of 0-gradenzone; die heet per merk anders.

Wat hoort niet in de koelkast?

Niet alles wordt beter van kou. Deze producten bewaar je meestal beter buiten de koelkast:

• Brood: wordt in de koelkast sneller oudbakken. Invriezen werkt beter.
• Tomaten, bananen, avocado's en ander tropisch fruit: verliezen smaak of worden bruin. Rijpe avocado kan wel even koud.
• Aardappelen en uien: koel, donker en droog, maar niet in de koelkast.
• Onaangebroken houdbare producten zoals conserven of houdbare melk: pas na openen in de koelkast.

Lees altijd het etiket: staat er "gekoeld bewaren", dan hoort het product direct in de koelkast. Meer praktische bewaartips vind je bij het Voedingscentrum en Milieu Centraal (zie bronnen).

Warm eten en een volle koelkast

Laat restjes eerst kort afkoelen voordat ze de koelkast in gaan, maar laat ze niet uren op het aanrecht staan. Verdeel een grote pan over kleinere bakjes, dan koelt het sneller af. Zet je iets warms in de koelkast, dan moet het apparaat harder werken en stijgt de temperatuur van ander eten tijdelijk.

Een goed gevulde koelkast houdt de kou beter vast als je de deur opent, maar propvol is niet goed: de koude lucht moet kunnen circuleren. Laat ruimte vrij voor de ventilatieopeningen aan de achterwand en druk niets tegen de achterwand aan; daar vormt zich anders ijs of condens. Zie ook koelkast lekt water en koelkast koelt niet goed.

Vriezer: −18 °C

Een vriezer of vriesvak met vier sterren hoort op −18 °C of kouder. Bij die temperatuur kan eten maandenlang goed blijven, al gaat de kwaliteit na verloop van tijd achteruit. Wat de sterren betekenen, lees je in vriesvak sterren uitgelegd. Heeft je vriezer last van ijsvorming, lees dan koelkast ontdooien.

Veelgestelde vragen

Wat is de ideale temperatuur voor een koelkast?

4 °C, gemeten in een glas water op de middelste of onderste plank. Kouder mag, zolang je eten niet bevriest; warmer dan 7 °C is te warm.

Welke stand moet mijn koelkast op staan?

Dat verschilt per apparaat. Bij de meeste draaiknoppen is een hoger cijfer kouder. Zoek met een thermometer de stand waarbij het binnenin 4 °C is.

Waar leg ik vlees in de koelkast?

Op de onderste plank of in de 0-gradenzone, goed afgedekt. Daar is het het koudst en kan er geen vocht op ander eten druppen.

Mag warm eten in de koelkast?

Laat het eerst kort afkoelen en zet het daarna zo snel mogelijk in de koelkast, verdeeld over kleinere bakjes.