Koelkast koelt niet (goed): oorzaken en checklist

Een koelkast die niet goed koelt, is een risico voor je eten: boven 7 °C groeien bacteriën sneller. Het Voedingscentrum adviseert 4 °C. Controleer dus eerst met een thermometer hoe warm het echt is: zet een glas water met een thermometer op de middelste plank en lees het na een paar uur af. Is het te warm, loop dan onderstaande checklist langs. Begin bij de eenvoudige oorzaken.

Checklist: de eenvoudige oorzaken

Controleer	Wat je doet
Stroom en stekker	Brandt het lampje? Werkt het stopcontact met een ander apparaat?
Temperatuurinstelling	Is de knop per ongeluk verdraaid of staat een vakantie- of ecostand aan?
Deur	Sluit de deur goed en is het rubber heel en schoon?
Hoeveelheid eten	Zit de koelkast propvol of zijn de ventilatieopeningen geblokkeerd?
Net gevuld	Heb je net veel (warme) boodschappen of restjes erin gezet?
Ventilatie	Heeft de koelkast genoeg ruimte om zijn warmte kwijt te raken?
Condensor	Zit het rooster aan de achter- of onderkant vol stof?

Instelling en deur

Na schoonmaken of schuiven met laden is de temperatuurknop soms verdraaid. Bij een draaiknop is een hoger cijfer meestal kouder; bij een display kun je de temperatuur direct instellen. Controleer daarna de deur met de papiertjestest: klem een vel papier tussen deur en kast en trek het eruit. Glijdt het er zonder weerstand uit, dan lekt daar koude lucht weg. Staat de koelkast niet waterpas of iets naar voren, dan valt de deur niet vanzelf dicht.

Te vol of net gevuld

Koude lucht moet kunnen circuleren. Staan de ventilatieopeningen aan de achterwand of tussen koel- en vriesgedeelte vol, dan wordt het ongelijkmatig koud. Heb je net veel eten erin gezet, geef de koelkast dan een paar uur de tijd. Zet warm eten er pas in als het kort is afgekoeld. Zie koelkasttemperatuur en indeling.

Ventilatie en stof

Een koelkast voert warmte af via de condensor. Staat hij te dicht tegen de muur, in een te krappe nis of naast de oven, of zit de condensor vol stof, dan kan hij zijn warmte slecht kwijt. Hij draait dan langer en koelt minder goed. Houd de ruimte aan die in de handleiding staat, maak de condensor stofvrij en houd bij een inbouwkoelkast de ventilatieopeningen in plint en bovenkast vrij. Meer daarover in koelkast plaatsen en koelkast schoonmaken.

Vriezer koud, koelgedeelte niet

Dit komt vaak voor bij No Frost-combinaties en koelkasten waarbij koude lucht via een ventilator van het vriesgedeelte naar het koelgedeelte wordt geblazen. Als er ijs rond de ventilator of in het luchtkanaal zit, of de ventilator is kapot, bereikt de koude lucht het koelgedeelte niet meer. Tekenen: de vriezer is ijskoud, het koelgedeelte lauw, en je hoort de ventilator niet of hij schuurt.

Wat je kunt proberen: haal het eten eruit, zet het apparaat 24 uur uit met de deuren open zodat al het ijs ontdooit, droog alles en zet hem weer aan. Werkt hij daarna weer, maar keert het probleem terug, dan is vaak een onderdeel van het ontdooisysteem defect en is een monteur nodig.

Bij een koelkast zonder ventilator kan een dikke ijslaag in het vriesvak of op de achterwand ook de koeling beïnvloeden. Lees dan koelkast ontdooien.

Koelkast in de garage of schuur: klimaatklasse

Elke koelkast is ontworpen voor een bepaald bereik van omgevingstemperaturen, de klimaatklasse. Die vind je in de handleiding of op het typeplaatje:

Klimaatklasse	Omgevingstemperatuur
SN	10 tot 32 °C
N	16 tot 32 °C
ST	16 tot 38 °C
T	16 tot 43 °C

Buiten dat bereik kan de koelkast minder goed werken. Let vooral op een koel-vriescombinatie met één compressor in een koude garage: de thermostaat zit in het koelgedeelte, en als het buiten al koud is, slaat de compressor bijna niet aan. Het koelgedeelte blijft dan koud genoeg, maar de vriezer wordt te warm en je diepvries ontdooit. In een hete zolder of veranda gebeurt het omgekeerde: de koelkast kan de warmte niet kwijt. Lees meer in koelkast plaatsen.

Wanneer schakel je een monteur in?

• De compressor draait continu, maar het wordt niet koud.
• De compressor slaat helemaal niet meer aan (je hoort geen brommen), terwijl er wel stroom is.
• Je ruikt een vreemde, chemische geur of ziet olieachtige vlekken: mogelijk een lek in het koelcircuit.
• De achterwand wordt niet meer koud of juist warm.

Een lek in het koelcircuit of een defecte compressor kun je niet zelf repareren. Vraag bij een oud apparaat eerst een prijsopgave. Een koelkast van tien jaar of ouder verbruikt volgens Milieu Centraal vaak zoveel meer stroom dan een nieuw zuinig model dat vervangen het overwegen waard is. Zie stroomverbruik van een koelkast en, als je een nieuwe zoekt, de keuzehulp.

Is mijn eten nog veilig?

Heeft de koelkast een tijd te warm gestaan, beoordeel dan per product. Bederfelijke producten zoals rauw vlees, vis, vleeswaren, zachte kaas en restjes die lang boven 7 °C hebben gelegen, kun je beter weggooien. Houdbare producten, harde kaas, boter en de meeste groente en fruit zijn minder gevoelig. Het Voedingscentrum geeft per productgroep advies (zie bronnen). Twijfel je, gooi het dan weg.

Veelgestelde vragen

Waarom koelt mijn koelkast niet meer, maar de vriezer wel?

Vaak zit er ijs rond de ventilator of in het luchtkanaal tussen vriezer en koelgedeelte, of is de ventilator defect. Laat het apparaat een dag volledig ontdooien; keert het terug, schakel dan een monteur in.

Hoe lang duurt het voordat een koelkast koud is?

Een lege koelkast is meestal na enkele uren koud genoeg. Een nieuwe of volle koelkast kan tot een dag nodig hebben om overal op temperatuur te komen.

Kan een koelkast in een koude garage staan?

Alleen als de klimaatklasse bij de temperatuur past. Klasse SN gaat vanaf 10 °C. Een combinatie met één compressor kan in de kou de vriezer te warm laten worden.

Wanneer is repareren nog de moeite waard?

Bij een eenvoudig defect zoals een deurrubber of thermostaat vaak wel. Bij een defecte compressor of koelmiddellek in een oudere koelkast is vervangen vaak voordeliger en zuiniger.