Koelkast of vriesvak ontdooien: zo doe je het

IJs in een vriesvak of vriezer ontstaat doordat vocht uit de lucht en uit eten op de koude wanden bevriest. Elke keer dat je de deur opent, komt er nieuwe vochtige lucht binnen. Een dunne laag is geen probleem, maar een dikke laag isoleert: het apparaat moet harder werken, er past minder in en laden of deuren sluiten soms niet meer goed. Ontdooien is dan de oplossing.

Wanneer moet je ontdooien?

Een goede vuistregel: ontdooi als de ijslaag dikker is dan een paar millimeter, of eerder als laden klemmen of de deur niet goed meer sluit. Bij een apparaat zonder automatisch ontdooisysteem is dat vaak een paar keer per jaar, afhankelijk van hoe vaak je de deur opent en hoe vochtig het in de keuken is.

Systeem	Ontdooien nodig?
Handmatig (geen systeem)	Ja, meestal een paar keer per jaar
Low Frost	Minder vaak, ongeveer één à twee keer per jaar
No Frost	Nee, het apparaat ontdooit zelf

Het koelgedeelte van de meeste koelkasten ontdooit automatisch: de achterwand wordt steeds even koud en weer warmer, en het dooiwater loopt via een gootje weg. Zie je toch een dikke ijslaag op de achterwand van het koelgedeelte, dan staat er vaak iets tegen de achterwand, sluit de deur niet goed of is de dooiwaterafvoer verstopt. Lees daarvoor koelkast lekt water. Het verschil tussen de systemen staat in No Frost of Low Frost.

Stappenplan: koelkast of vriesvak ontdooien

1. Plan het slim. Kies een moment waarop de vriezer zo leeg mogelijk is, bijvoorbeeld voordat je grote boodschappen doet.
2. Haal het eten eruit. Leg diepvriesproducten dicht op elkaar in een koelbox of koeltas met koelelementen. Wikkel ze eventueel in een deken of kranten.
3. Zet het apparaat uit en haal de stekker eruit. Bij een combinatie met één thermostaat gaat het koelgedeelte dan ook uit; haal ook daar het eten uit dat niet warm mag worden.
4. Leg handdoeken neer. Leg ze onderin het vriesvak en op de vloer voor de koelkast. Veel vriezers hebben een afvoergootje of opvangbak; gebruik die als ze er zijn.
5. Versnel het met warmte. Zet een pan of bak met heet (niet kokend) water in het vriesvak en sluit de deur. Vervang het water als het is afgekoeld.
6. Haal losse stukken ijs weg. Wacht tot het ijs loslaat en schuif het er met een plastic spatel of je hand uit.
7. Maak schoon en droog. Neem het vak af met lauw water met een beetje afwasmiddel en droog alles goed. Een natte wand bevriest meteen weer.
8. Aanzetten en wachten. Zet het apparaat weer aan en wacht tot het goed koud is voordat je het eten terugzet. De handleiding noemt vaak hoe lang dat duurt.

Wat je beter niet doet

• Geen messen of scherpe voorwerpen. Je prikt makkelijk een koelleiding lek, en dan is het apparaat vaak niet meer te repareren.
• Geen föhn of heteluchtpistool dicht bij kunststof. Dat kan onderdelen vervormen, en water en elektriciteit gaan slecht samen.
• Niet ontdooien met de stekker erin. Het apparaat blijft dan juist koelen.

Hoe lang kan eten buiten de vriezer?

In een goed gesloten koelbox met koelelementen blijft diepvriesvoer meestal enkele uren bevroren. Werk daarom vlot. Is iets toch helemaal ontdooid, vries het dan niet zomaar opnieuw in; volg de adviezen van het Voedingscentrum. Bereid ontdooid vlees of vis liever snel en eet het op.

Minder vaak ontdooien

• Open de deur kort en niet vaker dan nodig.
• Zet geen warm eten in de vriezer.
• Controleer of het deurrubber goed sluit (de papiertjestest: klem een vel papier tussen deur en kast; glijdt het er makkelijk uit, dan sluit de deur niet goed).
• Verpak eten goed, zodat er minder vocht vrijkomt.

Wil je nooit meer ontdooien, kies dan bij een volgende koelkast voor een No Frost-koelkast. Houd er rekening mee dat een ventilator bij No Frost soms iets hoorbaar is; zie koelkast maakt lawaai.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet je een koelkast ontdooien?

Als de ijslaag dikker is dan een paar millimeter. Bij een apparaat zonder ontdooisysteem is dat meestal een paar keer per jaar, bij Low Frost ongeveer één à twee keer per jaar.

Hoe lang duurt ontdooien?

Met een bak heet water in het vriesvak meestal één tot enkele uren, afhankelijk van hoe dik het ijs is. Daarna moet het apparaat nog een paar uur afkoelen.

Moet een No Frost-koelkast ontdooid worden?

Nee. Een No Frost-apparaat ontdooit zelf. Zie je toch ijs, dan sluit de deur mogelijk niet goed of is er een storing.

Kost een ijslaag extra stroom?

Ja. IJs isoleert, waardoor het apparaat harder moet werken om koud te blijven. Ontdooien helpt het verbruik laag te houden.